Người nói ngoại ngữ khá lưu loát vẫn có thể gặp khó trong đàm phán, và họ thường ngạc nhiên về điều đó. Nguyên nhân là đàm phán dùng một lớp ngôn ngữ khác: nơi mà cách bạn nói một điều quan trọng ngang với điều bạn nói.
- Bốn thứ đàm phán cần thêm: mức độ cam kết, cách nói giảm nhẹ, giữ thể diện, và kiểm soát nhịp.
- Sự khác nhau giữa một lời hứa chắc và một khả năng nằm ở vài từ nhỏ.
- Nói thẳng quá mức là lỗi phổ biến của người học, vì họ chỉ có vốn diễn đạt trực tiếp.
- Chuẩn bị trước vốn diễn đạt cho từng nhóm tình huống là cách bù hiệu quả nhất.
Bốn thứ đàm phán cần thêm
Bốn thứ dưới đây không xuất hiện trong giao tiếp đời thường nên người học ít gặp. Thứ thứ nhất quan trọng nhất và cũng dễ gây hậu quả nhất: trong đàm phán, khác biệt giữa việc bạn nói chúng tôi sẽ làm và chúng tôi có thể xem xét là khác biệt rất lớn, mà nó chỉ nằm ở vài từ.
Vì sao nói thẳng quá mức là lỗi phổ biến
Người học ngoại ngữ thường xây vốn diễn đạt từ những mẫu câu đơn giản và trực tiếp, vì đó là những gì được dạy trước. Trong đời sống thì điều đó không sao, nhưng trong đàm phán thì một câu quá thẳng có thể được hiểu là cứng rắn hoặc thiếu tôn trọng, dù bạn hoàn toàn không có ý đó. Điều đáng nói: người nghe thường không biết rằng bạn nói thẳng vì thiếu vốn diễn đạt chứ không vì lập trường, nên họ phản ứng với nội dung như nó được nói ra. Đây là lý do việc học các cách nói giảm nhẹ có giá trị thực tế rất cao trong bối cảnh này, thậm chí cao hơn việc mở rộng vốn từ chuyên ngành.
Chuẩn bị theo nhóm tình huống
Cách bù hiệu quả nhất là chuẩn bị sẵn vốn diễn đạt cho từng nhóm tình huống, vì đàm phán tuy căng thẳng nhưng lại khá đoán trước được về mặt loại tình huống. Bốn nhóm dưới đây bao gần hết những gì bạn sẽ cần.
Sai lầm thường gặp
- Dùng cùng một mức diễn đạt trực tiếp cho mọi tình huống, khiến người nghe thấy cứng rắn.
- Đồng ý bằng một câu nghe như cam kết chắc trong khi ý bạn chỉ là sẽ cân nhắc.
- Không chuẩn bị vốn diễn đạt trước, rồi trong lúc căng thẳng chỉ nói được câu đơn giản nhất.
Câu hỏi thường gặp
Có nên viết sẵn câu ra giấy khi đàm phán không?
Rất bình thường và nhiều người làm, kể cả người bản ngữ. Hãy ghi dạng gạch đầu dòng thay vì câu hoàn chỉnh, để bạn không rơi vào giọng đọc thuộc.
Nói sai một câu quan trọng thì xử lý sao?
Đính chính ngay và bình thản, chẳng hạn nói rằng bạn muốn nói lại cho rõ. Việc đính chính tại chỗ luôn tốt hơn nhiều so với để hiểu nhầm tồn tại, và cũng bình thường trong mọi cuộc đàm phán.
Có nên đàm phán bằng tiếng mẹ đẻ qua phiên dịch không?
Với những cuộc quan trọng mà trình độ của bạn chưa vững thì đây là lựa chọn hợp lý, vì độ chính xác quan trọng hơn việc thể hiện khả năng ngôn ngữ. Nhiều người có trình độ tốt vẫn chọn cách này cho các cuộc đàm phán lớn.
Học cách nói giảm nhẹ ở đâu?
Từ chính nội dung thật: thư từ trao đổi công việc, các cuộc phỏng vấn, các buổi họp được ghi lại. Hãy nhặt các cụm và ghi lại kèm bối cảnh chúng xuất hiện.