Câu hỏi cần giỏi tới mức nào thường được trả lời bằng càng giỏi càng tốt, và đó là câu trả lời vô dụng vì nó không giúp bạn lập kế hoạch. Trong công việc, mỗi vai trò có một ngưỡng đủ dùng khá cụ thể, và biết ngưỡng đó giúp bạn dồn thời gian đúng chỗ.
- Bốn mức: đọc hiểu tài liệu, trao đổi thư từ, họp và trình bày, và đàm phán.
- Mỗi mức đòi hỏi bộ kỹ năng khác nhau, không phải cùng một thứ ở cường độ khác nhau.
- Nhắm quá cao ngay từ đầu làm bạn dàn trải và chậm đạt được mức thật sự cần.
- Xác định mức cần bằng cách liệt kê những tình huống bạn thật sự gặp trong tháng.
Bốn mức và yêu cầu thực tế
Bốn mức dưới đây khác nhau về bản chất chứ không chỉ về độ khó. Mức thứ nhất chỉ cần kỹ năng đọc và vốn từ chuyên ngành, hoàn toàn không cần nói được câu nào — nhiều người đạt được mức này trong vài tháng và nó đã đủ cho công việc của họ. Mức thứ ba trở đi mới đòi hỏi phản xạ trong thời gian thực, và đó là bước nhảy lớn nhất.
Xác định mức bạn thật sự cần
Cách làm rất cụ thể: liệt kê những tình huống dùng ngoại ngữ bạn thật sự gặp trong một tháng vừa qua, đếm số lần cho từng loại, rồi xem loại nào chiếm phần lớn. Kết quả thường gây bất ngờ — nhiều người nghĩ mình cần giỏi nói trong khi thực tế chín phần mười tình huống là đọc tài liệu và viết thư. Khi đó, dồn thời gian vào phần đọc và viết cho bạn kết quả rõ rệt trong công việc nhanh hơn nhiều so với việc học dàn trải cả bốn kỹ năng.
Vì sao nhắm quá cao lại làm chậm
Đặt mục tiêu ở mức cao nhất nghe có vẻ an toàn nhưng có ba cái giá. Thứ nhất, bạn chia thời gian cho cả bốn kỹ năng nên không kỹ năng nào đủ để dùng được trong công việc, và sau một năm bạn vẫn chưa dùng được gì. Thứ hai, mốc quá xa khiến bạn không thấy tiến bộ nên động lực nguội. Thứ ba, và quan trọng nhất về mặt thực dụng, bạn bỏ lỡ lợi ích sớm: đạt mức đọc hiểu tài liệu trong sáu tháng đã đem lại giá trị thật cho công việc, và chính giá trị đó nuôi động lực cho các mức sau. Cách hợp lý là đi tuần tự và thu lợi ích ở từng mức.
Sai lầm thường gặp
- Đặt mục tiêu giỏi toàn diện rồi chia đều thời gian, sau một năm không dùng được kỹ năng nào.
- Học nói rất nhiều trong khi công việc chủ yếu cần đọc và viết.
- Chờ tới khi thấy đủ giỏi mới dùng ngoại ngữ trong công việc, mà cảm giác đủ không bao giờ tới.
Câu hỏi thường gặp
Nhà tuyển dụng yêu cầu chứng chỉ thì có phải học toàn diện không?
Yêu cầu cụ thể khác nhau theo từng nơi và từng vị trí, nên hãy tra ở chính thông báo tuyển dụng hoặc hỏi bộ phận nhân sự. Nhưng ngay cả khi cần chứng chỉ, việc xác định mức thật sự dùng trong công việc vẫn giúp bạn biết nên luyện kỹ phần nào.
Đọc hiểu tốt mà nói kém có phải vấn đề không?
Với nhiều vai trò thì không, vì công việc của họ chủ yếu là xử lý tài liệu. Chỉ là bạn nên biết rõ giới hạn của mình để không nhận những việc cần họp trực tiếp mà chưa chuẩn bị.
Bao lâu thì lên được mức tiếp theo?
Rất khác nhau tùy nền và tùy thời gian bạn dành ra, nên hãy dùng bài đo trình độ định kỳ thay vì trông chờ vào một con số chung. Bước từ mức thư từ lên mức họp thường là bước lâu nhất.
Công ty có chương trình đào tạo thì nên tận dụng thế nào?
Nói rõ với người phụ trách về mức bạn cần cho công việc cụ thể, thay vì tham gia lớp chung. Nhiều chương trình cho phép chọn hướng, và chọn đúng hướng tiết kiệm cho bạn rất nhiều tháng.