Khi có phiên dịch, chất lượng cuộc trao đổi phụ thuộc vào cả cách bạn nói chứ không chỉ vào năng lực của họ. Vài điều chỉnh đơn giản trong cách nói làm khác biệt rất lớn tới việc nội dung của bạn được truyền đạt đầy đủ tới đâu.
- Nói thành từng đoạn ngắn có ý trọn vẹn, dừng ở chỗ hợp lý để phiên dịch làm việc.
- Tránh thành ngữ, chơi chữ và câu đùa, vì chúng gần như không chuyển được.
- Gửi trước tài liệu và thuật ngữ cho phiên dịch, đây là việc hiệu quả nhất.
- Nhìn vào đối tác khi nói chứ không nhìn vào phiên dịch.
Bốn cách nói giúp phiên dịch làm tốt
Bốn cách dưới đây đều nằm trong tầm kiểm soát của bạn. Cách thứ nhất quan trọng nhất: một câu dài nhiều mệnh đề buộc phiên dịch phải giữ quá nhiều thông tin trong đầu, và phần bị lược bỏ thường là những chi tiết bạn coi là quan trọng.
Chuẩn bị cùng phiên dịch trước buổi họp
Đây là việc hiệu quả nhất mà nhiều người bỏ qua vì nghĩ phiên dịch tự lo được. Ba việc nên làm trước: gửi tài liệu và chương trình họp, gửi danh sách thuật ngữ chuyên ngành kèm cách bạn muốn dịch chúng, và trao đổi ngắn về mục tiêu của buổi họp. Việc thứ hai quan trọng nhất với các ngành có thuật ngữ hẹp — phiên dịch giỏi tới đâu cũng khó xử lý tốt một thuật ngữ chuyên ngành mà họ gặp lần đầu ngay giữa cuộc họp. Mười lăm phút trao đổi trước thường cải thiện chất lượng cả buổi.
Những gì làm khó phiên dịch
Bốn thứ dưới đây khiến ngay cả phiên dịch có kinh nghiệm cũng phải lược bỏ. Thứ thứ tư đáng chú ý và hay xảy ra khi không khí căng thẳng: khi hai bên nói chồng lên nhau hoặc ngắt lời, phiên dịch buộc phải chọn giữ phần nào và bỏ phần nào, và bạn không kiểm soát được lựa chọn đó.
Sai lầm thường gặp
- Nói một mạch năm phút rồi mới dừng cho phiên dịch làm việc.
- Không gửi trước thuật ngữ chuyên ngành, rồi khó chịu khi thuật ngữ bị dịch không chuẩn.
- Nhìn vào phiên dịch khi nói thay vì nhìn vào đối tác, làm mất kết nối trực tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Biết ngoại ngữ rồi có cần phiên dịch không?
Với những cuộc đàm phán quan trọng mà trình độ của bạn chưa vững thì vẫn nên, vì độ chính xác quan trọng hơn. Bạn vẫn nghe hiểu được và điều đó giúp bạn kiểm soát tốt hơn.
Có nên đính chính khi thấy phiên dịch dịch chưa đúng ý?
Nếu đó là điểm quan trọng thì nên, một cách nhẹ nhàng: nói rằng bạn muốn làm rõ thêm ý này. Tránh đính chính về mặt ngôn ngữ trước mặt mọi người, hãy diễn đạt lại ý của mình thay vì sửa họ.
Phiên dịch có nên tham gia phần chuẩn bị nội dung không?
Không cần tham gia sâu, nhưng biết mục tiêu buổi họp và nắm thuật ngữ thì họ làm tốt hơn nhiều. Đây là mười lăm phút đầu tư đáng giá.
Con số nên xử lý thế nào?
Nói chậm, nhắc lại, và tốt nhất là có sẵn trên tài liệu hoặc viết ra. Con số là chỗ dễ sai nhất và cũng là chỗ sai gây hậu quả rõ nhất.