Nhiều người chuẩn bị rất kỹ cho phần họp chính thức rồi lúng túng trong bữa ăn sau đó — nơi ngôn ngữ chuyển sang trò chuyện tự do và không có tài liệu để bám. Nhưng phần này cũng chuẩn bị được, vì các chủ đề cũng khá đoán trước.
- Ngôn ngữ phi chính thức khó hơn ngôn ngữ họp vì không có chủ đề định trước.
- Bốn nhóm chủ đề an toàn xuất hiện trong hầu hết bữa ăn công việc.
- Chuẩn bị vài mẩu chuyện ngắn về bản thân là cách bù hiệu quả nhất.
- Hỏi nhiều hơn nói là chiến thuật tốt khi vốn diễn đạt còn hạn chế.
Bốn nhóm chủ đề an toàn
Bốn nhóm dưới đây xuất hiện trong hầu hết bữa ăn công việc và hiếm khi gây rắc rối. Nhóm thứ hai hữu ích nhất với người còn hạn chế ngoại ngữ: hỏi về nơi đối tác sống hoặc về chuyến đi của họ cho phép bạn nghe nhiều và nói ít, trong khi vẫn giữ cuộc trò chuyện trôi chảy.
Chuẩn bị vài mẩu chuyện ngắn
Đây là cách bù hiệu quả nhất cho khả năng ứng biến. Chuẩn bị ba bốn mẩu chuyện ngắn về bản thân — một chuyến đi đáng nhớ, một điều thú vị về nơi bạn sống, một trải nghiệm liên quan tới ngành của bạn — mỗi mẩu kể được trong khoảng một phút. Chúng dùng lại được cho rất nhiều tình huống và cứu bạn khỏi những khoảng lặng khó xử. Điểm quan trọng: luyện kể thành tiếng trước, vì một câu chuyện nghĩ ra trong đầu và một câu chuyện kể được trôi chảy bằng ngoại ngữ là hai chuyện khác nhau.
Những gì nên tránh
Bốn điều dưới đây nên tránh ở phần lớn bối cảnh, dù mức độ nhạy cảm khác nhau giữa các nơi. Điều thứ tư đáng chú ý với người dùng ngoại ngữ: đùa và chơi chữ rất khó chuyển sang ngôn ngữ khác, và một câu đùa hiểu sai gây khó xử nhiều hơn là không đùa gì.
Sai lầm thường gặp
- Chuẩn bị kỹ cho phần họp rồi im lặng suốt bữa ăn vì không biết nói gì.
- Cố đùa bằng ngoại ngữ để tạo không khí, rồi gây khó xử vì hiểu sai.
- Nói về công việc và thương lượng trong bữa ăn khi đối tác đang muốn thư giãn.
Câu hỏi thường gặp
Không theo kịp cuộc trò chuyện thì làm sao?
Hỏi lại một câu về điều vừa được nói, vừa được thêm thời gian vừa cho thấy bạn đang quan tâm. Hỏi luôn là chiến thuật tốt khi vốn diễn đạt còn hạn chế.
Có nên nói về gia đình không?
Ở mức chung thì phổ biến ở nhiều nơi, nhưng mức độ riêng tư phù hợp khác nhau. Cách an toàn là theo mức của đối tác: nếu họ chủ động kể thì bạn kể lại ở mức tương đương.
Im lặng có bị coi là bất lịch sự không?
Mức độ chấp nhận khoảng lặng khác nhau giữa các nơi, và nhiều bối cảnh coi im lặng là bình thường. Nếu bạn thấy không thoải mái thì một câu hỏi mở luôn là cách an toàn để tiếp tục.
Nên tìm hiểu về ẩm thực và tập quán trước không?
Rất nên, nhất là những gì liên quan tới kiêng khem và tập quán ăn uống, vì đây là chỗ dễ vô ý gây khó chịu. Hỏi trước người tổ chức là cách đơn giản nhất.