Không buổi dịch nào trôi hoàn toàn suôn sẻ. Người có kinh nghiệm không phải người không bao giờ gặp khó mà là người có sẵn cách xử lý cho từng loại tình huống, nên họ gỡ được mà không làm gián đoạn cuộc trao đổi.
- Nguyên tắc chung: thà hỏi lại một lần còn hơn dịch sai một ý.
- Sáu tình huống thường gặp và mỗi tình huống có cách gỡ riêng.
- Khi không chắc, hãy nói rõ rằng bạn cần xác nhận lại thay vì đoán.
- Giữ bình tĩnh quan trọng hơn giữ tốc độ, vì người nghe chờ được vài giây.
Sáu tình huống thường gặp
Sáu tình huống dưới đây bao gần hết những gì xảy ra trong buổi dịch thương mại. Tình huống thứ ba khó xử nhất về mặt nghề nghiệp: khi bạn nhận ra một bên vừa nói sai một dữ kiện, vai trò của bạn là dịch những gì được nói chứ không phải sửa nội dung — cách xử lý phù hợp là dịch đúng và nếu cần thì nêu riêng với bên đó sau.
Nguyên tắc khi không chắc
Đây là chỗ phân biệt người làm nghề nghiêm túc với người chỉ dịch cho xong. Khi bạn không chắc mình hiểu đúng, có ba lựa chọn và chúng khác nhau rất nhiều về hệ quả: đoán và dịch tiếp là lựa chọn tệ nhất vì sai sót đi vào cuộc trao đổi mà không ai biết; bỏ qua phần không chắc cũng tệ vì một ý bị mất; hỏi lại người nói là lựa chọn đúng, và nó hoàn toàn bình thường trong nghề. Một câu ngắn đề nghị làm rõ mất vài giây, còn một ý bị dịch sai có thể ảnh hưởng tới cả cuộc thương lượng. Người tham dự có kinh nghiệm hiểu điều này và không đánh giá thấp việc bạn hỏi lại.
Bốn điều nên thỏa thuận trước buổi
Bốn điều dưới đây nên nói với khách hàng trước khi bắt đầu, và chúng giúp buổi dịch trôi hơn nhiều. Điều thứ nhất quan trọng nhất và cũng hay bị bỏ qua: nếu không thỏa thuận trước về độ dài mỗi đoạn thì người nói dễ nói một mạch rất dài, và phần bị lược bỏ luôn là những chi tiết mà chính họ coi là quan trọng.
Sai lầm thường gặp
- Đoán khi không chắc thay vì hỏi lại, khiến sai sót đi vào cuộc trao đổi.
- Sửa nội dung của người nói vì thấy họ nói sai, vượt quá vai trò của mình.
- Nhận dịch buổi dài không nghỉ, rồi chất lượng giảm rõ ở nửa sau.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi lại nhiều có bị coi là kém không?
Ngược lại, người tham dự có kinh nghiệm coi đó là dấu hiệu bạn coi trọng độ chính xác. Điều bị đánh giá thấp là dịch sai mà không ai biết cho tới khi hậu quả xuất hiện.
Nếu dịch sai và phát hiện ra ngay thì sao?
Đính chính ngay lập tức và bình thản, chỉ cần một câu ngắn. Để sai sót tồn tại gây hậu quả lớn hơn nhiều so với vài giây đính chính.
Có nên tóm tắt khi người nói nói quá dài không?
Tóm tắt làm mất chi tiết và không phải vai trò của bạn. Cách đúng là ra hiệu để họ dừng ở đoạn ngắn hơn, và thỏa thuận trước về điều này.
Khi hai bên tranh cãi gay gắt thì xử lý thế nào?
Dịch trung thực về nội dung nhưng giữ giọng trung tính, và không thêm bớt gì. Vai trò của bạn là chuyển tải chứ không phải hòa giải, trừ khi được yêu cầu rõ.