Phần trình độ ngoại ngữ trong hồ sơ dễ gây bất lợi theo cả hai hướng. Nêu cao hơn thực tế thì bạn bị lộ ngay trong vòng phỏng vấn và mất tin cậy về những phần khác. Nêu thấp hơn thực tế thì hồ sơ bị loại trước khi ai kịp nói chuyện với bạn.
- Mô tả theo việc bạn làm được thay vì theo tính từ chung chung.
- Nếu có chứng chỉ thì nêu kèm thời điểm, vì nhiều loại có thời hạn.
- Tự đánh giá bằng cách đối chiếu với những việc cụ thể bạn đã làm trong công việc.
- Khi yêu cầu cao hơn mức bạn có, hãy nêu rõ mức hiện tại kèm những gì bạn đang làm để nâng.
Bốn cách mô tả trình độ
Bốn cách dưới đây khác nhau về mức thông tin chúng cung cấp. Cách thứ ba hiệu quả nhất và cũng ít người dùng nhất: mô tả theo việc bạn đã thật sự làm được trong công việc vừa cụ thể vừa kiểm chứng được, và nó cho người đọc đúng thứ họ cần biết.
Tự đánh giá cho đúng
Cách đáng tin nhất không phải cảm giác mà là đối chiếu với những việc cụ thể. Hãy tự trả lời bốn câu: bạn đã đọc và hiểu được tài liệu công việc chưa, đã tự soạn thư từ mà không cần ai sửa chưa, đã tham gia họp và theo được nội dung chưa, và đã trình bày hoặc thương lượng bằng ngôn ngữ đó chưa. Bốn câu này tương ứng với bốn mức, và câu cuối cùng bạn trả lời được là mức bạn nên nêu. Cách này vừa trung thực vừa có lợi, vì nó cho bạn một cách mô tả cụ thể thay vì một tính từ mà người đọc không biết hiểu thế nào.
Khi yêu cầu cao hơn mức bạn có
Đây là tình huống rất phổ biến và có cách xử lý tốt hơn cả việc nói quá lên lẫn việc bỏ qua cơ hội. Ba bước: nêu rõ mức hiện tại của bạn theo cách mô tả việc làm được; nêu những gì bạn đang làm để nâng, kèm mốc cụ thể; và nếu có phần nào của công việc bạn đã làm tốt ở mức hiện tại thì nêu rõ phần đó. Nhiều nhà tuyển dụng chấp nhận mức thấp hơn yêu cầu nếu các phần khác phù hợp và họ thấy bạn đang tiến bộ. Ngược lại, nếu bạn nói quá lên và bị phát hiện ở vòng phỏng vấn thì mất cả cơ hội đó lẫn khả năng ứng tuyển lại về sau.
Sai lầm thường gặp
- Nêu thành thạo trong hồ sơ rồi không nói được trong vòng phỏng vấn.
- Chỉ ghi một tính từ chung chung, không cho người đọc thông tin nào dùng được.
- Nêu chứng chỉ mà không ghi thời điểm, khiến người đọc không biết nó còn hiệu lực không.
Câu hỏi thường gặp
Chứng chỉ cũ có còn dùng được không?
Tùy loại chứng chỉ và tùy yêu cầu của nơi nhận, vì nhiều loại có thời hạn. Hãy tra ở nguồn chính thức của tổ chức cấp và ở thông báo tuyển dụng.
Không có chứng chỉ thì nêu thế nào?
Mô tả theo việc bạn làm được, kèm ví dụ cụ thể từ công việc trước. Với nhiều vị trí thì cách mô tả này còn thuyết phục hơn một con số trên chứng chỉ.
Có nên học lấy chứng chỉ trước khi ứng tuyển không?
Tùy yêu cầu của vị trí đó, nên hãy tra ở thông báo tuyển dụng trước. Nếu không bắt buộc thì thời gian luyện thi có thể dùng hiệu quả hơn cho việc nâng kỹ năng thật.
Nêu mức thấp có làm mất cơ hội không?
Có thể, nhưng nêu cao rồi bị phát hiện thì mất nhiều hơn. Cách dung hòa là mô tả cụ thể việc bạn làm được, vì nó thường cho ấn tượng tốt hơn một nhãn trình độ trung bình.