Trong một đội ngũ nhiều quốc tịch, mọi người dùng chung một ngôn ngữ nhưng mỗi người mang theo thói quen diễn đạt của tiếng mẹ đẻ mình. Kết quả là những khác biệt tinh vi về mức độ trực tiếp, về cách đồng ý và về cách nói không.
- Mức độ trực tiếp trong diễn đạt khác nhau đáng kể và đó là nguồn hiểu lầm phổ biến nhất.
- Một câu nghe như đồng ý ở nền văn hóa này có thể là cách từ chối lịch sự ở nền văn hóa khác.
- Đừng khái quát về cả một nền văn hóa, hãy quan sát chính đồng nghiệp của bạn.
- Thói quen xác nhận lại bằng văn bản giải quyết phần lớn những lệch pha này.
Bốn chỗ dễ lệch
Bốn chỗ dưới đây gây phần lớn hiểu lầm trong đội ngũ nhiều quốc tịch. Chỗ thứ hai nguy hiểm nhất vì nó ảnh hưởng tới công việc thật: nếu bạn hiểu một câu là đồng ý trong khi người kia có ý là còn cân nhắc, cả hai cùng đi tiếp theo hai hướng khác nhau mà không ai biết.
Đừng khái quát, hãy quan sát
Có rất nhiều mô tả chung về cách làm việc của người nước này nước kia, và chúng có ích ở mức làm bạn cảnh giác nhưng dễ dẫn tới định kiến. Cách đáng tin hơn là quan sát chính những người bạn làm việc cùng: họ viết dài hay ngắn, họ có mở đầu bằng câu xã giao không, họ nói không bằng cách nào, họ phản hồi thẳng tới đâu. Sau vài tuần bạn có bức tranh chính xác về từng người, và điều đó hữu ích hơn nhiều so với mọi khái quát về quốc gia của họ. Một điểm nữa đáng nhớ: nhiều đồng nghiệp của bạn cũng đang dùng ngôn ngữ thứ hai, nên cách diễn đạt của họ cũng bị giới hạn bởi vốn từ chứ không luôn phản ánh thái độ.
Bốn thói quen giúp đội ngũ hiểu nhau
Bốn thói quen dưới đây đều nằm trong tầm bạn và đều có tác dụng ngay. Thói quen thứ nhất giải quyết được phần lớn các lệch pha ở trên, vì nó buộc mọi thứ quan trọng phải được diễn đạt rõ bằng chữ thay vì dựa vào cách hiểu ngầm.
Sai lầm thường gặp
- Hiểu một câu ghi nhận là đồng ý, rồi cả hai đi theo hai hướng khác nhau.
- Kết luận về thái độ của đồng nghiệp dựa trên cách diễn đạt, quên rằng họ cũng dùng ngôn ngữ thứ hai.
- Áp dụng khái quát về văn hóa thay vì quan sát chính người mình làm việc cùng.
Câu hỏi thường gặp
Có nên hỏi thẳng về cách làm việc của đồng nghiệp không?
Rất nên, và nhiều đội ngũ quốc tế làm việc này ngay từ đầu. Một cuộc trao đổi về việc mỗi người thích nhận phản hồi thế nào tiết kiệm được rất nhiều hiểu lầm về sau.
Diễn đạt của mình bị coi là cộc thì làm sao?
Bổ sung vốn cách nói giảm nhẹ là cách giải quyết gốc, và hãy nhặt chúng từ chính thư từ của đồng nghiệp. Trong lúc chờ, một câu mở đầu thân thiện đã cải thiện đáng kể ấn tượng.
Khi nào nên hỏi lại thay vì tự suy đoán?
Bất cứ khi nào điều đó ảnh hưởng tới việc bạn sẽ làm gì tiếp theo. Chi phí của một câu hỏi luôn thấp hơn nhiều so với chi phí của việc đi sai hướng vài ngày.
Ngôn ngữ chung của đội chưa vững thì có bất lợi không?
Ở đội ngũ mà nhiều người cùng dùng ngôn ngữ thứ hai thì bất lợi ít hơn bạn nghĩ, vì mọi người đều quen với việc phải làm rõ. Điều quan trọng là bạn chủ động hỏi lại thay vì im lặng.