Học một ngôn ngữ cho công việc là khoản đầu tư nhiều năm, nên quyết định chọn ngôn ngữ nào đáng được cân nhắc kỹ. Câu hỏi không phải ngôn ngữ nào quan trọng nhất mà là ngôn ngữ nào tạo ra khác biệt lớn nhất trong công việc cụ thể của bạn.
- Bốn yếu tố: thị trường bạn thật sự làm việc, mức độ dùng tiếng Anh ở đó, vai trò của bạn, và độ khó.
- Ở nhiều thị trường, tiếng Anh đủ cho giao dịch nhưng không đủ cho quan hệ.
- Ngôn ngữ bản địa tạo khác biệt lớn nhất ở khâu xây dựng quan hệ và ở thị trường ít người dùng tiếng Anh.
- Đừng chọn theo dự đoán chung về thị trường, hãy chọn theo công việc trước mắt của bạn.
Bốn yếu tố nên cân nhắc
Bốn yếu tố dưới đây nên được cân nhắc cùng nhau. Yếu tố thứ ba hay bị bỏ qua: nếu vai trò của bạn chủ yếu là xử lý tài liệu và thư từ thì mức ngôn ngữ cần thấp hơn nhiều so với vai trò phải gặp gỡ và xây dựng quan hệ, và điều đó ảnh hưởng tới cả việc chọn ngôn ngữ lẫn việc đặt mục tiêu.
Khi nào tiếng Anh là đủ
Ở nhiều thị trường, tiếng Anh đủ cho phần giao dịch: trao đổi thư từ, đọc tài liệu, họp trực tuyến với bộ phận kinh doanh quốc tế của đối tác. Nếu công việc của bạn nằm trong phạm vi đó thì việc củng cố tiếng Anh cho công việc thường cho lợi ích nhanh hơn nhiều so với việc bắt đầu một ngôn ngữ mới từ đầu. Điều đáng cân nhắc: nâng tiếng Anh từ mức thư từ lên mức đàm phán mất ít thời gian hơn nhiều so với đưa một ngôn ngữ mới từ số không lên mức dùng được, mà lợi ích trong công việc thì có thể tương đương.
Khi nào ngôn ngữ bản địa tạo khác biệt
Bốn tình huống dưới đây là lúc ngôn ngữ bản địa mang lại giá trị mà tiếng Anh không thay được. Tình huống thứ hai đáng chú ý nhất trong kinh doanh: ở nhiều nơi, phần quan hệ diễn ra ngoài bàn họp chính thức, và đó chính là nơi tiếng Anh không được dùng.
Sai lầm thường gặp
- Chọn ngôn ngữ theo dự đoán chung về thị trường lớn thay vì theo công việc trước mắt.
- Bắt đầu một ngôn ngữ mới từ số không trong khi tiếng Anh cho công việc còn chưa vững.
- Đánh giá thấp thời gian cần thiết, rồi bỏ dở sau một năm.
Câu hỏi thường gặp
Nên học một ngôn ngữ sâu hay vài ngôn ngữ ở mức cơ bản?
Tùy vai trò. Nếu bạn xây dựng quan hệ ở một thị trường thì đi sâu vào một ngôn ngữ có giá trị hơn. Nếu bạn tiếp xúc nhiều thị trường ở mức giao dịch thì vài chục câu xã giao cho mỗi nơi cũng đã tạo thiện cảm.
Học ngôn ngữ khó thì có đáng không?
Đáng nếu thị trường đó là trọng tâm công việc của bạn trong nhiều năm tới. Với thị trường chỉ chiếm phần nhỏ thì thời gian đó thường sinh lợi hơn nếu dùng cho việc khác.
Công ty nên đầu tư đào tạo ngôn ngữ nào?
Nên bắt đầu bằng việc khảo sát các tình huống dùng ngoại ngữ thật của nhân viên trong vài tháng gần nhất. Kết quả khảo sát thường khác với giả định ban đầu và cho quyết định chính xác hơn.
Đã muộn để bắt đầu một ngôn ngữ mới chưa?
Với mục tiêu ở mức đọc hiểu tài liệu và trao đổi thư từ thì hiếm khi là muộn, vì hai mức đó đạt được tương đối nhanh. Mức đàm phán thì cần nhiều năm và nên cân nhắc theo kế hoạch nghề nghiệp của bạn.